Ayasofya Vakfiyesi 65 metre 30 santimetre uzunlu\u011funda ve 38 santimetre enindedir. 110 eklentiden olu\u015fmaktad\u0131r. K\u0131smen ceylan derisi, k\u0131smen de aharl\u0131 ka\u011f\u0131t \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f ve dili Arap\u00e7ad\u0131r. D\u0131\u015f\u0131 da ipek atlasla kaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayasofya Vakfiyesi ismiyle an\u0131lan vakfiye asl\u0131nda yaln\u0131za Ayasofya\u2019n\u0131n kay\u0131tlar\u0131n\u0131 de\u011fil, ba\u015fta Ayasofya olmak \u00fczere Fatih, Zeyrek gibi camilerin de aras\u0131nda bulundu\u011fu ibadethaneler ile \u015fifahane, imarethane gibi yerlerin gelir giderlerinin kay\u0131tlar\u0131 yer almaktayd\u0131. 65 metre uzunlu\u011fundaki vakfiye \u201cgiri\u015f, vakf\u0131n \u015fartlar\u0131, beddua, kad\u0131 h\u00fckm\u00fc\u201d gibi 6 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. Vakfiyenin bug\u00fcne kadar intikal etmesindeki en b\u00fcy\u00fck etkenlerden biri de \u00e7ok kaliteli bir ka\u011f\u0131t kullan\u0131lmas\u0131 ve is m\u00fcrekkebiyle yaz\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Vakfiye \u2018besmele\u2019 ile ba\u015flar \u2018hamdele, salvele ve methiye\u2019 ile devam eder. \u2018Hamdele\u2019 k\u0131sm\u0131nda Allah\u2019\u0131n b\u00f6yle bir nimet verdi\u011fi i\u00e7in kendisine \u015f\u00fckranlar arz olunur. \u2018Salvele\u2019 k\u0131sm\u0131nda Hazreti Peygamber\u2019e ve ailesine salavatlar getirilir. \u2018Methiye\u2019 k\u0131sm\u0131nda ise vakf\u0131n kurucusu olarak Fatih Sultan Mehmet Han \u00f6v\u00fclmektedir. Daha sonra vakf\u0131n gelir ve giderleri yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Vakfiyede vakfa gelir sa\u011flayan tarlalar, ba\u011flar, bah\u00e7eler, bunun yan\u0131nda hanlar, hamamlar, kervansaraylar, d\u00fckkanlar, \u00e7ar\u015f\u0131lar hakk\u0131nda da bilgilere yer verilmektedir. Fatih Sultan Mehmet, Ayasofya Camisi\u2019ne o kadar \u00e7ok \u00f6nem vermekteydi ki ki ayakta kalabilmesi i\u00e7in bir\u00e7ok gayrimenkul\u00fcn gelirlerini vakfa aktarm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta bununla ilgili 2 bin 508 d\u00fckkan\u0131n geliri direkt vakfa ba\u011f\u0131\u015fland\u0131. Bu gelirlerle caminin bak\u0131mlar\u0131, onar\u0131mlar\u0131 yap\u0131ld\u0131 ve g\u00f6revlilerin maa\u015flar\u0131 tahsis edilmi\u015ftir. Bu vakfiyede a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Vakfiye\u2019de \u201cHatip, imam ve di\u011fer g\u00f6revlilere\u201d ait bir\u00e7ok bilgi de yer almaktad\u0131r, \u201cFatih Sultan Mehmet Han der ki \u2018Camiye \u0130slami bilimlere hakim bir hatip atans\u0131n. Bu hatip, ayn\u0131 zamanda cuma hatipli\u011fini yaps\u0131n ve cuma namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131rs\u0131n. Bunun i\u00e7in 15 ak\u00e7e maa\u015f als\u0131n. Bunun yan\u0131nda haf\u0131zlar\u0131n reisli\u011fi g\u00f6revini de \u00fcstlensin ve ilaveten 6 ak\u00e7e de maa\u015f als\u0131n.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca kayyumlar\u0131n g\u00f6revinin camiyi zaman\u0131nda a\u00e7\u0131p, kapat\u0131p, i\u00e7 temizli\u011fiyle ilgilenmek oldu\u011fu belirtilen vakfiyede, di\u011fer g\u00f6revlilerin maa\u015flar\u0131na da yer verilmi\u015ftir. Ayasofya Vakfiyesi\u2019nde her \u015fey ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak planlanm\u0131\u015f ve kayda ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Osmanl\u0131 d\u00f6neminde vakfiye y\u0131lda bir kez d\u00fczenlenen t\u00f6renle a\u00e7\u0131l\u0131p herkesin huzurunda okunurdu, vakfiyede yer alan \u015fartlar\u0131n uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131 kontrol edilirdi, yap\u0131lanlar\u0131n de\u011ferlendirilmekteydi, \u015fartlar yerine getirilmemi\u015fse tamamlanmas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131 verilirdi, yine yap\u0131lmam\u0131\u015fsa ceza sistemi uygulan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Vakfiyenin sonunda bu kurallara uymayanlar i\u00e7in bir beddua bulunmaktad\u0131r. Bedduada k\u0131saca<\/p>\n\n\n\n
\u201cVakf\u0131 amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullananlara Allah\u2019\u0131n, meleklerin, insanlar\u0131n laneti \u00fczerine olsun, kabir azab\u0131 dinmesin, ha\u015fir g\u00fcn\u00fc y\u00fcz\u00fcne bak\u0131lmas\u0131n.\u201d<\/p>\n\n\n\n
ifadeleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u201cKim ki, bozuk teviller, hurafe ve dedikodudan \u00f6teye ge\u00e7meyen bat\u0131l gerek\u00e7elerle, bu vakf\u0131n \u015fartlar\u0131ndan birini de\u011fi\u015ftirirse veya kanun ve kurallar\u0131ndan birini ta\u011fyir ederse, vakf\u0131n tebdili ve iptali i\u00e7in gayret g\u00f6sterirse, vakf\u0131n ortadan kalkmas\u0131na veya maksad\u0131ndan ve gayesinden ba\u015fka bir gayeye \u00e7evrilmesine kast ederse, vakf\u0131n temel hay\u0131r m\u00fcesseselerinden birinin yerine ba\u015fka bir kurum ikame eylemek (temel m\u00fcesseselerden birinden taviz vermek) ve vakf\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinden birine itiraz etmek dilerse veya bu manada yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklik veya itirazlara yard\u0131mc\u0131 olur yahut yol g\u00f6sterirse veya \u015fer\u2019i \u015ferife ayk\u0131r\u0131 olarak vak\u0131fta tasarruf etmeye azm eylerse, mesela \u015feriata ve vakfiyeye ayk\u0131r\u0131 ferman, berat, tomar veya talik yazarsa veyahut tevliyet hakk\u0131 resmi yahut takrir hakk\u0131 resmi ve benzeri bir \u015fey taleb ederse, k\u0131saca bat\u0131l tasarruflardan birini i\u015fler yahut bu t\u00fcr tasarruflar\u0131 tamamen ge\u00e7ersiz olan yaz\u0131l\u0131 kay\u0131tlara ve defterlere kaydeder ve bu t\u00fcr haks\u0131z i\u015flemlerini yalanlar yuma\u011f\u0131 olan hesaplar\u0131na ilhak ederse, a\u00e7\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir haram i\u015flemi\u015f olur, g\u00fcnah\u0131 gerektiren bir fiili irtikab eylemi\u015f olur. Allah\u2019\u0131n, meleklerin ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n laneti \u00fczerlerine olsun. Ebediyyen cehennemde kals\u0131nlar, onlar\u0131n azaplar\u0131 asla hafifletilmesin ve onlara ebediyyen merhamet olunmas\u0131n. Kim bunlar\u0131 duyup g\u00f6rd\u00fckten sonra de\u011fi\u015ftirirse vebali ve g\u00fcnah\u0131 bunu de\u011fi\u015ftirenlerin \u00fczerine olsun. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, Allah her \u015feyi i\u015fitir ve her \u015feyi bilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n Haks\u0131z bir \u015fekilde bu vak\u0131flara ta\u011fyir, ibdal, tahrif ve ibtal \u015feklinde m\u00fcdahale ve tecav\u00fcz eyleyen insan, \u00f6l\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 an\u0131, sekerat\u0131 mevti, kabri m\u00fc\u015fahede etti\u011fini ve onun karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, tabutu ve onun i\u015findeki yaln\u0131zl\u0131k ve vah\u015feti, M\u00fcnker mele\u011fini ve heybetini, Nekir mele\u011fini ve onun deh\u015fetli darbelerini, M\u00fcnker ile Nekir\u2019in sorgulamalar\u0131ndaki deh\u015feti, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n Alemlerin Rabbi\u2019nin huzuruna \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00fcnde Allah\u2019\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131, o g\u00fcn hi\u00e7bir nefsin bir di\u011fer nefis i\u00e7in hi\u00e7bir \u015feye malik olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve o g\u00fcn her \u015feyin dizgininin Allah\u2019a ait bulunaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlas\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n Kim, Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131\u2019na ve Resul\u00fcllah\u2019\u0131n s\u00fcnnetine muhalefet ederse, Allah ve Resul\u00fc\u2019n\u00fcn haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 helalle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, M\u00fcsl\u00fcman karde\u015finin vak\u0131flar\u0131n\u0131 bozmaya, hay\u0131rlar\u0131n\u0131 tahrip etmeye ve hasenat\u0131n\u0131 iptal eylemeye gayret g\u00f6sterirse ve m\u00fcminin hay\u0131r m\u00fcesseselerini fonksiyonsuz hale getirmeye taarruz ederse, art\u0131k Allah\u2019\u0131n gadab\u0131 ile d\u00f6nm\u00fc\u015f olur, son dura\u011f\u0131 ve otura\u011f\u0131 Cehennem\u2019dir. Cehennem ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131lacak yerdir. Allah onun hesaba \u00e7ekicisi, azab\u0131n en azg\u0131n olanlar\u0131yla azapland\u0131r\u0131c\u0131s\u0131 ve ikab\u0131n kanunlar\u0131yla cezas\u0131n\u0131 vericisidir. O g\u00fcn zalimlere ileri s\u00fcrecekleri mazeretleri fayda vermeyecektir, onlar i\u00e7in sadece lanet vard\u0131r, onlar\u0131n varacaklar\u0131 cehennem ne k\u00f6t\u00fc bir menzildir. O g\u00fcn her nefis kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnahlar sebebiyle rezil\u00fc r\u00fcsvay olacakt\u0131r, o g\u00fcn zul\u00fcm yoktur, \u015f\u00fcphesiz Allah hesab\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yapand\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ayasofya Vakfiyesi 65 metre uzunlu\u011funda ve 38 santimetre enindedir. K\u0131smen ceylan derisi, k\u0131smen de aharl\u0131 ka\u011f\u0131t \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f ve dili Arap\u00e7ad\u0131r.\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[5],"class_list":{"0":"post-15","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tarih","8":"tag-tarih"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istihbarat.club\/vitrin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}